BONVENON, WELKOM

EO inleiding tot de taal

LIGILOJ, LINKS

ESPERANTO in een NOTENDOP

Esperan'to, o., voor internationale betrekkingen bestemde *kunsttaal, samengesteld in 1887 door de Pool oogarts Ludwik Lazarus *Zamenhol * De woordenschat is voor ca. 60 pct ontleend aan de Romaanse talen, voor ca. 30 pct. aan de Germaanse en voor ca. 10 pct. aan de Slavische talen. Deze elementen, fonetisch gespeld (één klank: één teken) zijn gesystematiseerd in een grammatica zonder uitzonderingen, die uit 16 elementaire regels bestaat, door ieder in korte tijd te leren. De klemtoon valt altijd op de voorlaatste lettergreep. De woordstammen hebben een vaste betekenis: de woorden worden gevormd uit de stam met achtervoeging van specifieke uitgang, b.v. -o (zelfstandig naamwoord), -a (bijvoeglijk naamwoord), -e (bijwoord), -i (onbepaalde wijs). Voorbeelden: patro (vader), patra en patre (vaderlijk); skribi (schrijven), skriba skribe (schriftelijk), skribo (schrift). De werkwoordsvormen zijn voor alle personen gelijk; tijden: -as (tegenwoordige tijd), -is (verleden tijd), -os (toekom, de tijd); voorwaardelijke wijs: -us; gebiedende wijs: -u. Veel woorden worden gevormd door middel van voorachtervoegsels, b.v. koko (haan), kokino (kip), inkokido (kuiken), koketo, (haantje), kokideto (kuikentje); varma (warm), malvarma (koud), varmeta (lauw), malvarmeta (koel). 

"TALEN LEREN is BRUGGEN BOUWEN"

esperan'to-insigne, o. (-s),
vijfpuntige groene ster, embleem van het Esperanto.

De vijf punten van de ster symboliseren de vijf werelddelen, de kleur groen staat voor de hoop. Als de ster los wordt gebruikt van de vlag staat er vaak een "E" in, zodat iedereen kan herkennen dat het de Esperanto-ster is.

In de praktijk wordt Esperanto onder meer gebruikt bij radio-uitzendingen, op het gebied van toerisme en in de handel. Jaarlijks worden internationale congressen met ca. 4000 deelnemers uit ca. 40 landen gehouden. Op het gebied van de letteren bestaat een omvangrijke verzameling vertaalde werken, terwijl in de oorspronkelijke Esperantolitteratuur alle genres zijn vertegenwoordigd, van sonnet tot cabaret. Behalve in cursussen voor volwassenen, wordt Esperanto onderwezen op scholen en inrichtingen van hoger onderwijs in o.a. Engeland, Duitsland, Joegoslavië en Japan. In Nederland wordt het gedoceerd op verschillende kweekscholen (sinds 1964 bestaat er een Lager Onderwijsakte). In België werkt de Vlaamse Esperantistenbond (gemeenschappelijk orgaan met de Ned. Esperantistenvereniging), die in allerlei steden afdelingen heeft. De diverse Esperanto-organisaties doen belangrijk opvoedend werk op het gebied van internationale samenwerking en uitwisseling van culturele waarden, hetgeen o.a. door de Unesco in 1954 in haar Algemene Vergadering te Montevideo erkend is.

 LiTT. G.F. Makkink, Esperanto leren lezen (1949); L. Lapenna, Fundamentele feiten over de internationale taal Esperanto (1966); M. Pei, Wanted a world language (1969). 

a - b - c - ĉ - d - e - f - g - ĝ - h - ĥ - i - j - ĵ - k - l - m - n - o - p - r - s - ŝ - t - u - ŭ - v - z
A - B - C - Ĉ - D - E - F - G - Ĝ - H - Ĥ - I - J - Ĵ - K - L - M - N - O - P - R - S - Ŝ - T - U - Ŭ - V - Z